Winderigheid, een opgeblazen gevoel, snel last van diarree, om de haverklap last van obstipatie en geen dokter die je kan vertellen hoe het komt. Ze hebben het maar het prikkelbare darm syndroom (PDS of IBS) genoemd. Een verzamelnaam voor allerlei klachten die ontstaan door een bepaalde disbalans in de darm, maar waar geen of onvoldoende wetenschappelijk bewijs voor is hoe het ontstaat. Huisartsen weten zich er eigenlijk geen raad mee, en de meeste mensen worden weer naar huis gestuurd met de boodschap dat er niets mis is, maar dat ze ermee moeten leren leven.
Mijn persoonlijke ervaring met darmklachten
Tijdens mijn reis in India – nota bene de bakermat van Ayurveda – voelde ik me zo enorm opgeblazen!
Ik ken het ook uit eigen ervaring. Na een paar maanden low budget reizen in India en vaak een voedselvergiftiging op te lopen, waren mijn ingewanden zo zwak dat ik op een gegeven moment heel veel voeding niet goed meer kon verteren. Denk aan: ui, kool, andijvie, bloemkool, broccoli, spruitjes, prei, bonen, linzen, varkensvlees, gemodificeerd vlees, vet eten, bepaald bier, en de lijst gaat nog wel even door. Deed ik dat wel? Hallo winderigheid en opgezwollen buik. Soms durfde ik niet eens uit te gaan, bang voor wat ik zou laten ‘’ontsnappen’’ tijdens het dansen.
De zoektocht naar het juiste dieet
Tot ik een documentaire over veganisme keek. Ik stopte met het eten van dierlijke producten (hier at ik toch alleen maar de junkfoodversie van). Ik wilde geen troep meer in mijn lichaam. Al vanaf week 1 begon mijn winderigheid af te nemen. Zelfs mijn onderbuik, die altijd verder naar voren stond dan mijn borsten, begon platter te worden.
Ik geloofde heilig dat veganisme het antwoord was op gezondheidsklachten en verteringsproblematiek. Maar gaandeweg op het ‘’bewuster-eten-pad’’ kom je andere logisch klinkende diëten tegen, zoals keto/paleo – wat lijnrecht tegenover veganisme lijkt te staan – of intermittent fasting, glutenvrij, suikervrij etc. Terwijl ik met het interne conflict worstelde wat nou de waarheid was, kwam ik in aanraking met de Ayurveda, de Indiase gezondheidsleer.
Terug naar de basis en de natuur
En dat deed me beseffen: alle diëten die ik tot dat moment was tegengekomen hadden een hele belangrijke gemeenschappelijke noemer: puur, onbewerkt, eerlijk en natuurlijk voedsel eten ten opzichte van het kant-en-klare, in fabrieken gemaakte of bewerkte eten. We zouden terug moeten naar ‘hoe het vroeger was’. Terug naar de natuur, naar wat wij als mensen oorspronkelijk hoorden te eten. Dus geen vegaburgers, suikervervangers, fabrieksmelk of stroopwafels. Maar ook geen producten die op dat jaargetijde niet groeiden.
Wel aten we bijvoorbeeld: de groenten, fruit, noten en granen die op dat moment en die plaats beschikbaar waren, vers gevangen en geslachte dieren, vers geraapte eieren, kinderen dronken moedermelk, en er was veel kennis van de geneeskrachtige werking van planten. We konden ook beter aanvoelen wat ons lichaam nodig had en welke signalen het afgaf. We leefden volgens het ritme van de natuur.
Waarom voeding maatwerk is
We eten dingen waar darmen niet voor zijn gemaakt en wat ons lichaam op dat moment niet nodig heeft.
Nu is het ook zo dat elk lichaam anders is, en niet iedereen op hetzelfde moment dezelfde behoeftes heeft. Zo komen we op het punt van maatwerk. Ieders leven en dus ook voeding is maatwerk. So gek hoeft dat echt niet te klinken. Maar volgens onze maatschappij wel, waarin we het normaal vinden om de dag te beginnen met bijv. koffie en een yoghurt-muesli-fruit schaaltje, middageten van brood met boterhamworst, een koekje met koffie/thee om 16:00 uur, om 18:00 uur een aardappel-groente-vlees maaltijd, en eventueel wat wijn en nootjes om 20:00 uur.
Daarnaast eet je gewoon wat de pot schaft, je eet je bord leeg – ook al zit je vol – en je ouders duwen je net zo lang dat eten waar je zo’n sterke afkeer van voelt naar binnen tot je toegeeft en eraan gewend raakt je natuurlijke behoeften te negeren.
De Ayurvedische verklaring voor PDS
Dat is de belangrijkste verklaring volgens de Ayurveda voor het prikkelbare darm syndroom: we eten geen natuurlijke voeding, en we geloven niet dat voeding maatwerk is. Oftewel: je eet waar darmen in het algemeen niet op zijn gebouwd en je eet waar jouw lichaam geen behoefte aan heeft.
In een eerdere blog heb ik al geschreven over de verschillende categorieën voeding. Bij deze samengevat: er zijn drie categorieën lichaamstypes / interne systemen binnen de Ayurveda: Vata, Pitta en Kapha.
- Vata: Vata-mensen zijn dun, kouwelijk, chaotisch, creatief, flexibel, en bruisen van enthousiasme en energie.
- Pitta: Pitta-mensen maken snel spiermassa aan, zijn heel ambitieus en perfectionistisch, heel zorgzaam en toegewijd, hebben vaak rossige uiterlijke kenmerken, kunnen snel fysiek/verbaal agressief worden, houden van controle hebben, en hebben relatief sneller ontstekingen in het lichaam.
- Kapha: Kapha-mensen zijn rust(gevend), geaard, hebben een sterk doorzettingsvermogen, grote ogen/lippen, dik haar, eerder last van hart- en vaatziekten of obesitas, en komen traag op gang.
Vata en darmklachten
Ik heb altijd een teveel aan Vata in mijn systeem gehad. Wat zijn kenmerkende lichamelijke klachten van Vata? Winderigheid, een opgeblazen gevoel, warrigheid en het snel koud hebben. Story of my life.
Er is ook voeding die dit stimuleert, dat weten we allemaal – ook al denken we hier niet (meer) aan. Waar staan bruine bonen om bekend na inname? Juist: winderigheid. Dan is het natuurlijk niet nodig om dat soort producten te gaan eten. Maar ik luisterde niet naar de signalen die mijn lichaam gaf. Ik ging gewoon door met wat we ‘’de norm’’ vinden. Tot de klachten me zo belemmerden in mijn sociale leven, dat ik er niet meer omheen kon. En dat is het punt waarop de meeste mensen denken dat er iets mis is en ze naar de huisarts gaan.
Reguliere zorg versus het individu
Ik vind dat we in onze handjes mogen klappen om ons reguliere gezondheidssysteem, en dat het merendeel voor ons vergoed wordt. De reguliere medicatie en ziektebeelden worden jarenlang onderzocht en getest op allerlei verschillende manieren, en bij een algemene consensus en continue bevestiging van de hypothese zal op een gegeven moment iets worden aangenomen als feit.
Wat ik ook vind, is dat er zo wel voorbij wordt gegaan aan het individu. Dus als jij naar de huisarts gaat vanwege darmklachten, en die op basis van de op dat moment bekende onderzoeken en geneesmiddelen niets voor je kan doen, ga je met lege handen en nog meer vraagtekens naar huis: want je weet dat er iets niet goed is, maar het kan je niet worden verteld.
”In de meeste gevallen vind ik prikkelbare darm syndroom geen aandoening of ziekte.”
Dat is het moment dat mensen buiten het reguliere gaan kijken en bijvoorbeeld bij mij in de praktijk terechtkomen. En in de meeste gevallen zou ik hen zelfs willen zeggen: het klopt, er is inderdaad niets mis met jou. Eerlijk gezegd vind ik prikkelbare darm syndroom in de meeste gevallen geen aandoening of ziekte. Ik zie het eerder als een signaal van het lichaam dat het gewoon andere dingen nodig heeft. Toegegeven, het is op een gegeven moment door alle troep of niet-passende voeding die erin is gegaan wel een probleem of kleine ziekte, maar dat is vaak al na een paar maanden therapie te verhelpen.
Hoe ziet een Ayurvedische PDS-behandeling eruit?
Hoe gaat die therapie in zijn werk?
- Opschonen van het systeem: In eerste instantie zal je systeem even flink opgeschoond moeten worden, want er heeft zich in de voorgaande levensjaren heel veel aan toxines verzameld en opgehoopt. Hierdoor kunnen zelfs de gezonde en passende producten problemen geven met vertering.
- Eten naar behoefte: Wanneer het lichaam schoner is geworden, is het van belang om te gaan eten waar jouw lichaam behoefte aan heeft en dat je leert te luisteren wat dat is.
- Metingen en begeleiding op maat: Omdat we hebben afgeleerd om te eten naar behoefte, kan ik of een andere ayurvedist je helpen met het opstellen van een lijst en maandelijks een polsdiagnose of VedaPulse-meting doen om je interne balans op te maken – en de daarbij behorende voeding te vinden.
Door regelmatig een meting/consult te doen, kan je zo ook je vorderingen bijhouden en hier en daar bijschaven in voeding door er samen mee te experimenteren. Vaak zie je dan dat mensen na een aantal consulten het steeds beter zelf leren voelen en de metingen niet meer nodig hebben; het lukt dan op eigen gevoel en intuïtie.
En dat is waar ik al mijn cliënten het liefst zie: dat ze mij niet meer nodig hebben, omdat ze hebben geleerd om naar zichzelf en hun eigen lichaam te luisteren. Dat ze leven volgens de wetten en het ritme van de natuur. En of het nou een keto-, vegan- of intermittent fasting dieet is, dat ze een gezonde spijsvertering hebben en dus terug zijn bij hoe hun lichaam bedoeld is om te zijn.
Wil je doorpraten of meer info over jouw spijsvertering? Maak dan een afspraak voor een consult bij me. Je kan hier reserveren.