Opent in een nieuw tabblad
  • Massage
  • Zwangerschap

Wat je allemaal niet doet tijdens een zwangerschapsmassage

Een zwangerschapsmassage hoort ontspannend te zijn. En uiteraard ook veilig. Laatst vertelde een cursist van mijn zwangerschapsmassage cursus me een verhaal waar ik echt van achterover sloeg, en dat verhaal deel ik graag met je, als handleiding voor hoe het dus niet moet 😉

Geschreven door

Marlise Trouwborst

Gepubliceerd

17 november 2026

Leestijd

Deel de post via:

Bekijk alle blogs

Laatst gaf ik weer een zwangerschapsmassage cursus, en daar vertelde een cursist over een massage die ze zelf ooit kreeg toen ze zwanger was. Deze massage was echt niet oké. Toen ze vertelde hoe ze de massage had ervaren en wat er allemaal werd gedaan, kwam er bij mij een combinatie van hardop lachen en schrikgeluiden uit. Wat ik hoorde kon gewoon echt niet. Het staat lijnrecht tegenover alles waar een zwangerschapsmassage, en zeker een Ayurvedische zwangerschapsmassage, voor staat.

“Al met al heb ik het eerder als traumatiserend dan als ontspannend ervaren.”

Later schreef ze het voor me op, en ik mocht haar verhaal delen. Haar naam houd ik anoniem, omdat het ook over een andere masseur gaat, en het is op geen enkele manier de bedoeling dat iemand zich hierdoor aangevallen voelt. Ik deel het graag, omdat ik wil dat andere zwangeren dit bespaard blijft. En hopelijk is het een inspiratie voor masseurs en andere professionals in de wellness en in de therapeutische en holistische zorg rondom zwangerschap.

Hoe lang een zwangerschapsmassage mag duren

“Het was een reguliere zwangerschapsmassage van 90 minuten, wat veel te lang was.”

Daar ben ik het helemaal mee eens. Ik heb zelf ook weleens zwangerschapsmassages van 90 minuten gegeven, en dat is echt een randje. Je ziet iemand steeds vaker verliggen, ze krijgt kramp of wil zich even omdraaien, en dat gaat op een massagetafel nou eenmaal niet zo makkelijk als thuis in bed.

Er spelen ook lichamelijke dingen mee. Lig je later in de zwangerschap op je rug, dan kan de baarmoeder op de grote holle ader drukken, waardoor je duizelig of benauwd kunt worden.

Op je rug liggen, later in de zwangerschap baarmoeder hart holle ader (vena cava) wervelkolom
Ligt een zwangere later in de zwangerschap lang op haar rug, dan kan de zware baarmoeder op de holle ader (vena cava) drukken. Er stroomt dan minder bloed terug naar het hart, en daardoor kun je duizelig, misselijk of benauwd worden.

Je neusslijmvlies is door de hormonen vaak al wat gezwollen, en met je gezicht in een hoofdsteun loopt je neus dan nog sneller vol. Ook rusteloze benen en kramp komen vaker voor, en hoe langer je stil moet liggen, hoe groter de kans dat zoiets opspeelt. Vanuit de Ayurveda kijk ik er net zo naar: zeker in de laatste maanden is vata heel actief, en lang stilliggen en afkoelen brengen dat alleen maar verder uit balans. Korter is hier echt beter.

Een intake vooraf, ook bij een zwangerschapsmassage

“Er was vooraf ook geen intakeformulier of iets m.b.t. medische indicaties.”

Mijn cursist had op dat moment zwangerschapsdiabetes, last van oedeem en een hoge bloeddruk. Elke massage heeft contra-indicaties, en dat geldt dus ook voor de Ayurvedische zwangerschapsmassage. Heeft een zwangerschap een medische indicatie, wat het ook is, dan overlegt de zwangere eerst even met haar verloskundige of arts. Dat mag ook echt. Ik heb zelf ooit een zomer de telefoon gedaan bij de verloskundigenpraktijk in mijn wijk, en er werd om de haverklap gebeld met kleine vragen. Daar is een verloskundige ook voor.

Als masseur hoef je geen medische intake te doen en ook niet zelf te gaan bellen, want je bent geen zorgprofessional. Ik stuur vooraf een mail met een lijstje contra-indicaties, en als iemand binnenkomt vraag ik of er bijzonderheden zijn waar ik rekening mee moet houden. Twijfel je dan nog, laat iemand dan ter plekke haar verloskundige bellen. Dat is uiteindelijk het netst. Je wilt tenslotte dat iemand beter naar huis gaat dan ze binnenkwam.

Goed en comfortabel liggen tijdens de zwangerschap

“In eigenlijk alle houdingen was ik erg benauwd. Een tafel met buikuitsparing had me fantastisch geleken.”

Mijn cursist lag op een gewone massagetafel, op haar zij en op haar rug, en moest zich steeds weer verplaatsen. Eerlijk is eerlijk: in de traditionele Ayurveda bestaat zo’n tafel met uitsparing helemaal niet. Een abhyanga gaf je in alle houdingen, op je buik, je rug, je zij of zittend, en bij zwangeren ging dat net zo.

Maar stel je even voor hoe het is om zwanger te zijn. Je lichaam verandert zo snel dat je het soms nauwelijks herkent, lopen gaat steeds lastiger en je kunt je behoorlijk log voelen, in een samenleving die dik worden ook nog eens vaak als falen ziet. Moet je je op de massagetafel dan steeds omdraaien, dan word je daar alleen maar extra mee geconfronteerd. Terwijl je je tijdens een massage juist even licht en gedragen wilt voelen. Wat comfortabel is, verschilt bovendien per persoon, dus dat check je altijd. Zwangeren zijn nou eenmaal snel benauwd.

Zwangerschapsmassagetafel met een uitsparing voor de buik bij Marmamama in Utrecht

Zachte druk in plaats van diepe of pijnlijke grepen

“Er werd veel druk gezet, op diepe lagen gewerkt en sommige grepen waren zelfs pijnlijk.”

Een sportmassage of deep tissue massage bij een zwangere is echt geen goed idee, en doet het pijn, dan stop je. Veel zwangeren krijgen spataderen in hun onderbenen, en de kans op een bloedstolsel is tijdens de zwangerschap groter. Stevig op de kuiten drukken is dus geen goed plan. In de Ayurveda geef je een zwangerschapsmassage sowieso warm, zacht en ritmisch, met veel olie.

En denk er ook eens zo over. Over zwangeren bestaat het beeld dat ze altijd wel ergens pijntjes of klachten hebben. Of dat nou normaal zou moeten zijn of niet, als je er last van hebt, wil je tijdens een massage toch juist even voelen dat er niks aan de hand is? Even alleen maar zachtheid en ontspanning, en geen grepen waar je je tanden voor op elkaar moet zetten.

De buik masseren we niet

“Er werd veel druk op mijn buik gezet, mijn kindjes werden helemaal tegen elkaar aangedrukt.”

Als moeder vind ik dat echt pijnlijk om te lezen. De masseur vroeg nog wel of het mocht, maar volgens mijn cursist ging dat zo “tussen neus en lippen door” dat ze geen tijd had om erover na te denken.

In de Ayurveda wordt de zwangere en het ongeboren kindje (garbha) heel zorgvuldig beschermd. De klassieke teksten, zoals de Charaka Samhita en de Sushruta Samhita, waarschuwen tegen alles wat ruw, heftig of te veel is. Voor mij, en zo leer ik het ook in mijn cursus, betekent dat: de buik masseren we tijdens een zwangerschapsmassage gewoon niet. Niet aan het begin, niet aan het eind, niet even kort, en ook niet als iemand zegt dat het mag. Punt.

Tussendoor even checken hoe het gaat

“Er werd ook niet tussentijds gevraagd hoe het ging.”

Je hoeft natuurlijk niet bij elke greep te vragen of het lekker is, want dat wordt al snel irritant. Maar bij een zwangere mag je best iets vaker even checken dan normaal. Ik doe dat als ik iets heel anders ga doen, of als iemand vooraf heeft verteld dat ze last van haar nek heeft en ik bij de nek kom. Dan vraag ik zachtjes of het zo oké is. Zo schrikt ze niet wakker, maar merkt ze wel dat ik haar heb gehoord.

Aan het begin leg ik ook uit dat ik één keer naar de druk vraag, en dat ze daar echt eerlijk over mag zijn. Ook later kan iets opeens anders voelen, en dan mag ze dat zeggen, want ik kan niet voelen wat zij voelt. Op een massagetafel lig je best kwetsbaar en niet iedereen durft zomaar iets te zeggen, dus druk het iemand echt op het hart. Dan is één keer vragen aan het begin en één keer halverwege vaak genoeg.

Rust in plaats van kletsen

“De betreffende massagetherapeut wilde wel continu kletsen (hielp ook niet echt om in de ontspanning te komen).”

En dat is meteen waarom je ook niet de hele tijd wilt vragen of iets fijn is. Een zwangere wil vooral even rust. Een enkeling praat graag tijdens de massage, en in al die jaren heb ik er een paar gehad met wie ik soms klets, wat ik eerlijk gezegd best gezellig vind. Maar bij iemand nieuw zeg ik altijd dat ze ook lekker stil mag zijn. Praten mag, maar ik denk dat je meer tot rust komt als we allebei even stil zijn. Zo laat je de keuze echt bij haar, en 99 van de 100 keer kiest ze voor stilte.

Logisch ook. Ze werkt, heeft misschien al een kindje, en zwangeren zijn opvallend vaak ook nog aan het verhuizen of verbouwen. Niet doen hoor, ook de Ayurveda is daar geen fan van, maar ja, nesteldrang 😉 Als iemand zichzelf dan een massage gunt, hoort daar rust bij.

Het kan ook anders

Dit zijn een paar onhandige voorbeelden van hoe het een keer flink mis is gegaan, maar ook ik heb tijdens mijn eigen zwangerschap weleens gedacht: dit klopt niet. Ik kreeg een zwangerschapsmassage van een hele lieve masseur, in een fijne omgeving, en verder ging alles goed. Alleen moest ik op mijn zij liggen en steeds omdraaien. Sommige zwangeren vinden dat juist fijn, maar ik voelde me log en werd steeds geconfronteerd met mijn veranderende lijf. Later vond ik een plek met een tafel met een uitsparing voor de buik, en dat was zo heerlijk dat ik soms alleen al voor die tafel terugging.

Kun jij dat ook bieden, met daarbij een fijne massage zonder de missers uit dit verhaal, dan betekent dat zoveel voor de zwangeren die bij je langskomen. En er valt nog zoveel meer te leren: wat je juist wél doet, welke olie je gebruikt, hoe je afstemt op iemands constitutie en hoe je de massage naar een meer therapeutisch niveau tilt. Dat leer ik je allemaal in mijn Ayurvedische zwangerschapsmassage cursus. Wil je daar meer over weten, mail me dan vooral via info@marmamama.com.

En anders hoop ik dat deze blog je inspireert om net wat beter te luisteren naar de zwangere op je tafel, zodat ze straks lichter en met een glimlach weer naar huis gaat.

Liefs, Marlise

Deel de post via:

Tags